Osoby

Trwa wczytywanie

Zygmunt Maciejewski

MACIEJEWSKI Zygmunt (21 grudnia 1914 Berlin – 12 sierpnia 1999 Warszawa),

aktor. 

Był synem Józefa Maciejewskiego, krawca, i Bronisławy z domu Zgaińskiej, nauczycielki muzyki; bratem reżysera Wojciecha Maciejewskiego i kompozytora Romana Maciejewskiego; mężem najpierw Danuty z Mikołajczaków (ślub w 1950 w Poznaniu), potem Lidii z Ekielów (ślub 5 października 1961 w Warszawie); ojcem aktora Michała Maciejewskiego. W 1919 wraz z rodzicami przyjechał do kraju i zamieszkał w Lesznie, gdzie w Gimnazjum im. Komeńskiego zdał maturę. W 1933 w Warszawie przez rok kształcił się w Instytucie Francuskim, potem na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego i w 1939 uzyskał stopień magistra filologii romańskiej. 

Po wybuchu II wojny światowej walczył w kampanii wrześniowej w okolicach Kielc. Po kapitulacji, przedostał się do Leszna, później do Częstochowy, gdzie przeżył niemiecką okupację. Zarabiał na utrzymanie ucząc języka francuskiego, pracował też w biurze, a równocześnie uczył się śpiewu, dykcji i czasem organizował z młodzieżą tajne wieczorki muzyczno-poetyckie. W 1945 przyjechał do Poznania, gdzie współpracował z rozgłośnią Polskiego Radia jako spiker, lektor i reżyser słuchowisk, uczył się w Szkole Dramatycznej i zaczął występować w teatrze. Debiutował 18 sierpnia 1945 rolą Prokuratora (Ziemia oskarża) w Teatrze Polskim.

Do końca sezonu 1946/47 grał w Teatrze Nowym, np.: Jana Apostoła (Judasz z Kariothu), Majcherka (Królowa przedmieścia), Bidokleposa (Moja żona Penelopa), w 1947/48 w Teatrze Polskim: Wilhelma du Barry (Wesele pani du Barry), Jana (Dom pod Oświęcimiem), a w Teatrze Polskim w Warszawie jedną z Osób prologu i epizodu w Cydzie (styczeń 1948). W lipcu 1948 w Poznaniu zdał eksternistyczny egzamin aktorski i przeniósł się do Warszawy, gdzie pozostał do końca życia. W sezonie 1948/49 był aktorem Teatru Polskiego, od 1949/50 do 1951 Teatru Nowego (Sceny Komediowo-Muzycznej) i grał: Volpone (Oszust oszukany), Don Pedra (Zielony Gil), Pułkownika Pickeringa (Pigmalion). W maju 195 1 wystąpił w roli Brodzkiego (Interwencja) w Teatrze Ateneum, a w sezonach 1951/52–1961/62 zaangażowany był w Teatrze Narodowym. Zagrał tu niewielkie role: Doktora Fleischera (Bobrowe futro, 1953), Pedagoga (Muchy, 1957), Przodownika (Wyzwolenie, 1958), Renarda (Maria Tudor, 1959). 

Występował gościnnie jako: Oberon (Sen nocy letniej) w Teatrze Nowym (1952) i Paweł Lorenz (Podróżni) w Teatrze Domu Wojska Polskiego (1954); brał też udział w programie Bez znieczulenia w Teatrze Satyryków w Poznaniu (1954). Od sezonu 1962/63 do 31 stycznia 1972 należał do zespołu Teatru Klasycznego, gdzie zagrał (także na jego drugiej scenie, w Teatrze Rozmaitości) swoje najlepsze role: Mistrza (Samuel Zborowski, 1962), Rellinga (Dzika kaczka, 1963), Bożyszcze (Róża, 1964), Arcybiskupa Canterbury (Edward II, 1965); Gospodarza (Rycerz Ognistego Pieprzu), Dauma (Panna Maliczewska) – 1966; Salomona Bazo (Każdy kocha Opalę, 1969). 

Po utworzeniu 1 lutego 1972, w miejsce Teatru Klasycznego, Teatru Studio, pozostał w jego zespole do końca 1978; grał: Samuela (Sędziowie, 1972), Gubernatora (Sen, 1973), Jakuba (Dante, 1974), Filipa (Życie i śmierć króla Jana, 1975), Kreona (Medea, 1977), rolę tytułową w Matuzalemie, czyli Wiecznym mieszczaninie (1978). W maju 1978 w Teatrze na Woli zagrał Papieża (Życie Galileusza), a od 1 stycznia 1979 zaangażował się do jego zespołu i występował do emerytury, w niewielkich rolach np.: Gajowego (Do piachu, 1979), Kucharienki (Sprzężenie zwrotne, 1980), Hrabiego Orsini-Rosenberga (Amadeusz, 1981), Hankiewicza (Niebezpiecznie, panie Mochnacki..., 1981). Od 31 marca 1981 przeszedł na emeryturę; czasem jeszcze występował, np. 7 maja 1984 w warszawskim kościele św. Krzyża jako Senator w nieoficjalnym spektaklu Dziadów; w 1989 zagrał Autonoma Zygmuntowicza (Mandat) w Teatrze Kwadrat. 

Był przystojnym, cenionym i niezawodnym aktorem tak zwanego drugiego planu. Miał charakterystyczny głos, często występował w słuchowiskach Polskiego Radia, obsadzano go w dubbingu. W 1958–85 w Teatrze TV zagrał kilka ważnych ról: Kapitana (Akcja Wega), tytułowego Zygmunta Augusta, Chłopickiego (Warszawianka) i Wielkiego Księcia Konstantego (Noc listopadowa), a w 1956–88 wystąpił w około 50. filmach i kilkunastu telewizyjnych serialach. 

Bibliografia

Almanach 1998/99; 20 lal T. na Woli; Raszewska: T. Narodowy 1949–2004; Studio 1972–82 (il.); T. Ateneum 1928–98; T. Współczesny w Warszawie; Teatr drugiego obiegu; Gaz. Wyb. 1999 nr 217 (il.); Akta (fot.), ZASP; Arch. rodzinne Lidii Maciejewskiej, Warszawa; Programy, wycinki prasowe, IS PAN; Almanach 1944–59; www.filmpolski.pl

Ikonografia

Fot. Bibl. Nar., IS PAN, ITWarszawa, NAC.

Źródło: Słownik biograficzny teatru polskiego 1910–2000, t. III, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2017.
Zachowano konwencję bibliograficzną i część skrótów używanych w źródłowej publikacji.

 

array(5) { ["current_page"]=> int(1) ["total_pages"]=> int(2) ["total_count"]=> int(25) ["number_of_photos"]=> int(75) ["photos"]=> array(18) { [0]=> array(2) { ["description"]=> string(207) "Dni Turbinych, Teatr Telewizji, prem. 15 listopada 1965, Na zdjęciu: Hańcza Władysław, Pietruski Ryszard, Zapasiewicz Zbigniew, Maciejewski Zygmunt, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/117009" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/135844.jpg" } [1]=> array(2) { ["description"]=> string(166) "Maria Tudor, Teatr Narodowy, Warszawa, prem. 19 lipca 1959, Na zdjęciu: Eichlerówna Irena, Maciejewski Zygmunt, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/4276" ["file_path"]=> string(56) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/4276.jpg" } [2]=> array(2) { ["description"]=> string(166) "Maria Tudor, Teatr Narodowy, Warszawa, prem. 19 lipca 1959, Na zdjęciu: Eichlerówna Irena, Maciejewski Zygmunt, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/7489" ["file_path"]=> string(56) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/7489.jpg" } [3]=> array(2) { ["description"]=> string(146) "Maria Tudor, Teatr Narodowy, Warszawa, prem. 19 lipca 1959, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/7493" ["file_path"]=> string(56) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/7493.jpg" } [4]=> array(2) { ["description"]=> string(323) "Księżna d’Amalfi, Teatr Studio, Warszawa, prem. 23 czerwca 1973, Na zdjęciu: Nowosielski Wiesław, Gustaw Kron, Szykulska Ewa, Olga Bielska, Michalik Stanisław, Antoni Pszoniak, Meres Kazimierz, Helena Norowicz, Jarosz Jacek, Drzewicz Wiesław, Maciejewski Zygmunt, fot. Plewiński Wojciech, sygn. IT/T/16698" ["file_path"]=> string(57) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/16698.jpg" } [5]=> array(2) { ["description"]=> string(157) "Akcja Wega, Teatr Telewizji, prem. 11 maja 1959, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, Woszczerowicz Jacek, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/18091" ["file_path"]=> string(57) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/18091.jpg" } [6]=> array(2) { ["description"]=> string(141) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116157" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134979.jpg" } [7]=> array(2) { ["description"]=> string(158) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, Mrozowska Zofia, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116158" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134980.jpg" } [8]=> array(2) { ["description"]=> string(158) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Mrozowska Zofia, Maciejewski Zygmunt, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116160" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134982.jpg" } [9]=> array(2) { ["description"]=> string(158) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, Mrozowska Zofia, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116161" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134983.jpg" } [10]=> array(2) { ["description"]=> string(141) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116162" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134984.jpg" } [11]=> array(2) { ["description"]=> string(161) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, Lindorfówna Zofia, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116163" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134985.jpg" } [12]=> array(2) { ["description"]=> string(158) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, Mrozowska Zofia, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116164" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134986.jpg" } [13]=> array(2) { ["description"]=> string(158) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Mrozowska Zofia, Maciejewski Zygmunt, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116165" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134987.jpg" } [14]=> array(2) { ["description"]=> string(161) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, Lindorfówna Zofia, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116167" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134989.jpg" } [15]=> array(2) { ["description"]=> string(158) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, Mrozowska Zofia, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116169" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134991.jpg" } [16]=> array(2) { ["description"]=> string(158) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Maciejewski Zygmunt, Mrozowska Zofia, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116170" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134992.jpg" } [17]=> array(2) { ["description"]=> string(158) "Zygmunt August, Teatr Telewizji, prem. 21 maja 1961, Na zdjęciu: Mrozowska Zofia, Maciejewski Zygmunt, fot. Myszkowski Franciszek, sygn. IT/T/116171" ["file_path"]=> string(58) "https://encyklopediateatru.pl/photos_repository/134993.jpg" } } }
75 zdjęć w zbiorach :+

Pracownia

X
Nie jesteś zalogowany. Zaloguj się.
Trwa wyszukiwanie

Kafelki

Nakieruj na kafelki, aby zobaczyć ich opis.

Pracownia dostępna tylko na komputerach stacjonarnych.

Zasugeruj zmianę

x

Używamy plików cookies do celów technicznych i analitycznych. Akceptuję Więcej informacji