Henryk Liburski
LIBURSKI Henryk (1 sierpnia 1922 Cieszkowy koło Pińczowa – 29 grudnia 1987 Kraków),
aktor.
Był synem Antoniego Liburskiego, i Emilii z Makarskich; mężem Domiceli z domu Opteckiej. W 1936 rozpoczął naukę w Gimnazjum Kupieckim w Krakowie, którą przerwał wybuch II wojny światowej, ukończył tę szkołę w 1941. Przez rok pracował jako goniec w „Dzienniku Krakowskim”. W 1942–43 został przymusowym robotnikiem budowlanym w Krakowie, potem do końca wojny był ponownie gońcem. W 1945–47 odbywał służbę wojskową; zaczął wtedy występować w zespole teatralnym Kołobrzeskiego Pułku Piechoty. W 1947 wrócił do Krakowa i związał się etatowo z jedną sceną, która zmieniała nazwę: Teatr dla Dzieci Wesoła Gromadka, od 23 lipca 1948 Teatr Młodego Widza, a od 1 stycznia 1958 Teatr Rozmaitości. W 1949 zdał eksternistyczny egzamin aktorski.
W 1956 został „wypożyczony” (według Stanisława Lachowicza) do krakowskiego Teatru Muzycznego Towarzystwa Przyjaciół Teatru Muzycznego, gdzie z powodzeniem wystąpił jako Pelikan (Księżna cyrkówka) i Bartolomeo (Noc w Wenecji). Był aktorem charakterystycznym, na scenie macierzystej do końca 1966 zagrał wiele ról, głównie komediowych, w które wnosił dużo ciepłego, czasem rubasznego, humoru. Jego aktorstwo było rzetelne, tworzył pełne i naturalne typy ludzkie, zyskując sympatię widzów; w latach 60. trzykrotnie znalazł się wśród najpopularniejszych aktorów Krakowa, wybranych w plebiscycie „Dziennika Polskiego”.
Warto wymienić takie jego role, jak: Suseł (Dorożką po Warszawie, 1950); Albin (Nasze dziewczęta), Felek Wieczorek (Wodewil warszawski) – 1951; Pustak (Fircyk w zalotach, 1954), Orgon (Dożywocie, 1956), Radost (Cudzoziemczyzna, 1958), Józef (Jadzia wdowa, 1959), Major Metcalf (Pułapka na myszy, 1960), Don Ricardo (Zielony Gil, 1961), Bartolo (Wesele Figara, 1962); Glenn Dennison (Drewniana miska), Szymon Stimson (Nasze miasto) – 1963; Kapulet (Romeo i Julia, 1965), Thomas Putnam (Czarownice z Salem, 1966). Występował też w przedstawieniach dla dzieci i młodzieży, jako: Jan Rozdrożyński (Magazyn Małgorzaty Charette, 1954); Augustyn St. Claire (Chata wuja Toma), tytułowy Pan Twardowski (Ireny Szczepańskiej) – 1961; Szkarłatny Will (Robin Hood, 1965). W krakowskiej rozgłośni Polskiego Radia prowadził audycje dla wsi i młodzieży. Był instruktorem zespołów amatorskich na terenie Krakowa. W grudniu 1966 uległ ciężkiemu wypadkowi i ustąpił ze sceny, potem współpracował z Estradą Krakowską.
Bibliografia
10-lecie T. Młodego Widza w Krakowie (il.); Lachowicz: Dwadzieścia lat; Dz. Pol. 1961 nr 116, 1988 nr 3; Gaz. Krak. 1963 nr 200, 277; Programy, wycinki prasowe, IS PAN; Akt zgonu nr 2488/87, Arch. USC Kraków; Akta, T. Bagatela; Almanach 1944–59.
Ikonografia
I. Wicińska-Delekta, cztery portrety: L. jako Firtelnik (W Stwoszowym domu), tusz, 1953 – MHKraków, L. jako Zbigniew (Pierwsza lepsza), akw., L. jako Rozdrożyński (Magazyn Małgorzaty Charette), tusz oraz L. w roli (Kalif bocian), tusz – własność autorki; Fot. – ITWarszawa, MTWarszawa.
Źródło: Słownik biograficzny teatru polskiego 1910–2000, t. III, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2017.
Zachowano konwencję bibliograficzną i część skrótów używanych w źródłowej publikacji.
