Osoby

KURSA Krzysztof (20 maja 1941 Kowel na Wołyniu – 29 października 1990 Kraków),

aktor. 

Był synem rolników, Jana Kursy i Eugenii z domu Kamola; mężem Ewy Kursy z domu Ptak, plastyczki i suflerki (ślub w 1966 w Niepołomicach). W 1962 ukończył Liceum Sztuk Plastycznych w Nowym Wiśniczu. Wkrótce potem został studentem Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej i Filmowej w Łodzi, którą ukończył w 1967 (dyplom otrzymał w 1970). 

Na sezon 1967/68 zaangażował się do Teatru im. Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim, na 1969/70 do Bałtyckiego Teatru Dramatycznego w Koszalinie i Słupsku, a na 1970/71 do Teatru im. Jaracza w Olsztynie. Potem grał: w Teatrze Dolnośląskim w Jeleniej Górze (sezony 1971/72–1973/74), Teatrze Płockim (1974/75–1977/78), Teatrze Powszechnym w Radomiu (od sezonu 1978/79 do 31 stycznia 1983), Teatrze Ludowym w Nowej Hucie (1 lutego 1983–30 września 1984). Od 1 października 1984 do końca sezonu 1987/88 występował w Teatrze Satyry Maszkaron w Krakowie. Później zrezygnował z pracy na scenie i wrócił do swego pierwszego wyuczonego zawodu – zajął się rzemiosłem artystycznym, głównie ceramiką. 

Miał w swym dorobku wiele ważnych ról. W Gorzowie grał np. w 1968: Tybalta (Romeo i Julia), w 1969: Clarina (Życie jest snem) i Albina (Śluby panieńskie); w Koszalinie: Mattiego (Pan Puntila i jego wierny sługa Matti, 1969); w Olsztynie w 1971: Ludmira (Pan Jowialski) i Clova (Końcówka). W Jeleniej Górze należał do grupy czołowych aktorów tej sceny; zagrał tu w 1973: Oktawa (Szelmostwa Skapena), Orestesa (Oresteja Ajschylosa), Mak-Yksa (Pierścień wielkiej damy) i Konrada (Wyzwolenie), a w 1974 Kaziuka (Konopielka). W Płocku miał także bardzo dobre role, np. w 1974 Merkucja (Romeo i Julia), w 1976: Eugeniusza (Tango) i Dyndalskiego (Zemsta), w 1977 Parobka B (Zabawa), a w 1978: Chudogębę (Wieczór Trzech Króli) i Sajetana Tempe (Szewcy; wyróżnienie na XX Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu), reżyserował tu też Bestię i Piękną Stanisława Grochowiaka (1977). W Radomiu grał m.in.: Hołysza (Wyzwolenie, 1980), Argana (Chory z urojenia, 1982), Gonzala (Burza Szekspira, 1982); w Teatrze Maszkaron w 1985: Kurcyna (Słoń), w 1986: Generała Lonsegur (Wiktor, albo dzieci u władzy) i Wyrobnika (Śmierć na gruszy), w 1987: Fryderyka (Bardzo dyplomatyczny obiad) i Kierownika (Stuknięta), w 1988: Popriszczyna (Płaszcz). 

Zbierał w recenzjach pochwały za wiele ról, w których podkreślano ich trafną, inteligentną interpretację. Uwagę krytyków zwrócił szczególnie jego Konrad w Wyzwoleniu. Pisał Krzysztof Kucharski:

Konrad Krzysztofa Kursy jest żarliwy, pewny swoich racji, zjadliwy, bezwzględny dla swoich antagonistów, egzaltowany, lecz pozbawiony patosu. Aktor gra tę rolę z dużym dystansem, bez niepotrzebnego szarżowania. To najlepsza, jak dotąd, pozycja aktorska Kursy oraz kolejny skok naprzód w porównaniu

z udaną przecież rolą Mak-Yksa w Pierścieniu wielkiej damy. 

Zagrał w kilku filmach fabularnych, m.in. w 1981 Zygmunta Augusta w Klejnocie wolnego sumienia i Ojca Kolbego w Z dalekiego kraju; grał też w serialach i w spektaklach Teatru TV. W 1974 otrzymał nagrodę Dolnośląskiego Towarzystwa Upowszechniania Kultury Teatralnej w Jeleniej Górze, przyznawaną młodym aktorom za role na tutejszej scenie. Tabl. 22. 

Bibliografia

Almanach 1990/91; T. w Jeleniej Górze (tu na s. 312 opinia K. Kucharskiego; il.); T. w Płocku 1975–85; Głos Słupski 1970 nr 37 (il.); Dz. Pol. 1990 nr 265; Teatr 1974 nr 4 (B. Kazimierczyk; il.), 1978 nr 14 s. 8–9 (il.); Życie Radom. 1982 nr 62 (Wywiad z K.); Programy (m.in. 30 lat Teatru w Jeleniej Górze 1945–1975) i wycinki prasowe, IS PAN; www.encyklopediateatru.pl; www.filmpolski.pl; Inf. żony, Ewy Kursy. 

Ikonografia

Fot. – IS PAN, ITWarszawa.

Źródło: Słownik biograficzny teatru polskiego 1910–2000, t. III, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2017.
Zachowano konwencję bibliograficzną i część skrótów używanych w źródłowej publikacji.