Osoby

Trwa wczytywanie

Wacław Krajewski

KRAJEWSKI Wacław, pseudonim Karol Marek (31 stycznia 1924 Warszawa – 6 listopada 1990 Monachium),

aktor. 

Był synem Franciszka Krajewskiego i Marii z domu Bocian; mężem Danuty Goszczyńskiej (ślub w lipcu 1960). W czasie II wojny światowej mieszkał w Warszawie, ukończył gimnazjum na tajnych kompletach, uczył się śpiewu u Wiktora Brégy’ego. Należał do Armii Krajowej (miał pseudonim „Bartosz”), walczył w powstaniu w 7 Zgrupowaniu „Ruczaj”, został ranny i spędził kilka tygodni w szpitalu powstańczym; już jako rekonwalescent wystąpił na mszy polowej dla powstańców (śpiewał pieśń Ave Maria). Po upadku powstania wywieziony do Niemiec, pracował w fabryce w Finsterwalde, gdzie zorganizował amatorski zespół teatralny (pod nazwą Polskie Amatorskie Kółko Teatralne), z którym 25 grudnia 1944 wystawił komedię Zuchy kleparskie. Podawał też, że był jeńcem Stalagu XVIII C w Markt Pongau w Austrii. Po wyzwoleniu obozu przedostał się do Włoch, od 1 lipca 1945 służył w 2 Korpusie Polskim pod dowództwem generała Władysława Andersa. 

Na początku 1946 w Recanati został przyjęty do Studium Teatralnego przy Teatrze Dramatycznym 2 Korpusu. Był jednocześnie członkiem pomocniczego zespołu artystycznego tego teatru i np. w marcu tego roku wystąpił jako Maska I (Wiele hałasu o nic), znalazł się też w obsadzie Skalmierzanek. W sierpniu 1946 z zespołem Teatru Dramatycznego 2 Korpusu przybył do Wielkiej Brytanii, występował w Ognisku Polskim w Londynie oraz w objazdach polskich obozów wojskowych i cywilnych, w kilku przedstawieniach, np. jako: Porucznik (Damy i huzary, 1947), Marek Wężyk (Displaced Person, 1948), Jasiek i Rycerz Czarny (Wesele, 1948). W 1949, po demobilizacji i powstaniu Polskiego Teatru Dramatycznego (od 1956 Teatr Polski Związku Artystów Scen Polskich) zagrał w nim takie role, jak: Wacław (Zemsta, 1948), Stach (Sami swoi, 1949), Stach (Trzy wiosny, 1949), Franek Drzazga (Preclarka z Pohulanki, 1949), Bukowicz (Grzech, 1951). W 1951 ukończył studia aktorskie na Royal Academy of Dramatic Arts w Londynie. 

Po 1952 występował w Teatrze Polskim gościnnie, w rolach: Juhasa (Gałązka rozmarynu, 1955), Lolka Lewandowskiego (Wodewil warszawski, 1956), Muleja (Książę Niezłomny, 1958). Występował też w innych teatrach emigracyjnych, m.in. w Teatrze Komedia Leopolda Skwierczyńskiego (np. jako Porucznik w Mężu przeznaczenia, 1947), Teatrze Hemara (w rewii Sen nocy [nie] letniej, 1952), Teatrze Aktora Wojciecha Wojteckiego (np. jako Świstak w Fircyku w zalotach, 1952), Teatrze Rewii Stanisława Belskiego (1958). Cieszył się opinią dobrego aktora, po występie w Gałązce rozmarynu pochlebnie pisali o nim, np. Z. Nowakowski (w liście do Krajewskiego: „Stworzył Pan figurę bardzo żywą i przekonującą”, „potrafił Pan połączyć romantyzm tej postaci z twardymi pozorami”) i Tymon Terlecki („dorodny, szlachetny, młodzieńczy Juhas, który na to przedstawienie przyjechał z Monachium, reprezentował tamtejszą grupę aktorów codziennym trudem służącą krajowi”). Był członkiem Związku Artystów Scen Polskich za Granicą, występował na koncertach i akademiach okolicznościowych, np. w 1949 i 1958 z okazji Dnia Aktora. Występował też, w języku angielskim, w komedii muzycznej Call Me Madame, wystawionej w Theatre Coliseum w Londynie. Zdolny, przystojny, o „urodzie przedwojennego amanta”, pięknym, barytonowym głosie, zrezygnował jednak z występów i wyjechał do Monachium. 

Od 20 listopada 1952 do 31 stycznia 1989 pracował w monachijskiej Rozgłośni Polskiego Radia Wolna Europa; używał wtedy pseudonimu Karol Marek. Był spikerem, lektorem, zapowiadał dwie najważniejsze dzienne audycje: Fakty – wydarzenia – opinie i Panoramę dnia, czytał dzienniki radiowe. Obdarzony

dobrym głosem, wyjątkowym słuchem i pamięcią muzyczną 

(J. Leo)

występował w radiowych programach rozrywkowych Mariana Hemara, Ryszarda Kiersnowskiego, w Podwieczorkach przy mikrofonie Wiktora Budzyńskiego i był

najbardziej popularnym w tym czasie młodym śpiewakiem o tak dobrym głosie i wielkim talencie 

(J. Gawlikowski).

Występował też w słuchowiskach radiowych, m.in. z cyklu Teatr wyobraźni, reżyserowanych przez Wacława Radulskiego. Był jednym z ulubionych przez Hemara wykonawców jego piosenek, nagranych w 1976 nakładem Związku Artystów Scen Polskich za Granicą na płycie Piosenki Mariana Hemara zapowiadane przez autora. 

Bibliografia

Almanach 1990/91; Artyści emigracyjnej Melpomeny 1939–95 (il.); Gawlikowski: Pracownicy Radia Wolna Europa (tu opinie Z. Nowakowskiego, T. Terleckiego; il.); W. Majewska, A. Mieszkowska: Za dawno, za dobrze się znamy (Piosenki i skecze Mariana Hemara), Londyn 1997; Marczak-Oborski: Teatr czasu wojny; D. Mierzanowska: Wolna Europa i świat, Kraków 1998; Mieszkowska: Była sobie piosenka; Mieszkowska: Hemar; Mirecki: Wozem Tespisa s. 85, 103; Nowak: Wojna; Piekarski: Mars i Melpomena (il.); K. Zamorski: Pod anteną Radia Wolna Europa, Poznań 1995; Dz. Pol. i Dz. Żołnierza 1951 nr 84 (J. Leo), 1990 nr 9, 16, 19, 284 (J. Gawlikowski), 1998 (13 V; Z. Sikorska-Ratschka); Pam. Teatr. 1988 z. 1–2 s. 7, 16, 37, 50, 60–74, 1998 z. 1–2 s. 50, 248, 249; Tydzień Pol. 1990 (10 XI); Arch. Osobowe B. Jeżewskiego, Biblioteka Polska Londyn; Archiwalia i fot., Arch. PAN Warszawa (Kolekcja „Artyści emigracyjnej Melpomeny”, dar A. Mieszkowskiej); www.1944.pl

Ikonografia

Fot. – NAC.

Źródło: Słownik biograficzny teatru polskiego 1910–2000, t. III, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2017.
Zachowano konwencję bibliograficzną i część skrótów używanych w źródłowej publikacji.

Pracownia

X
Nie jesteś zalogowany. Zaloguj się.
Trwa wyszukiwanie

Kafelki

Nakieruj na kafelki, aby zobaczyć ich opis.

Pracownia dostępna tylko na komputerach stacjonarnych.

Zasugeruj zmianę

x

Używamy plików cookies do celów technicznych i analitycznych. Akceptuję Więcej informacji