Osoby

Trwa wczytywanie

Ignacy Dygas

DYGAS Ignacy, pseud. Gorczyński (29 VII 1881 War­szawa - 17 V 1947 Warszawa), śpiewak. Był synem Stanisława D. i Konstancji z Kostanowiczów. Po ukończeniu gimn. studiował weterynarię. Jednocześnie śpiewał w chórach kościelnych oraz uczył się śpiewu w konserwatorium warsz. u J. Szczepkowskiego. 29 X 1903 wystąpił pierwszy raz na koncercie. 15 I 1905 debiutował w WTR pod pseud. Gorczyński w baryto­nowej partii Walentego ("Faust"). Następnie kontynuo­wał studia pod kier. W. Aleksandrowicza i za jego radą przeszedł z partii barytonowych na tenorowe. 10 V 1905 debiutował ponownie w WTR pod nazwiskiem Dygas w tenorowej partii Jontka ("Halka") i wkrótce został zaangażowany do zespołu opery. W październiku 1907 występował gościnnie w t. lwowskim. Następnie wy­jechał do Włoch, gdzie śpiewał w Padwie, Turynie, Genui, Mediolanie, Neapolu, Rzymie i in. miastach oraz kontynuował studia pod kier. G.B. Lampertiego. W 1910 występował w Madrycie oraz w Montevideo, Rio de Janeiro i Buenos Aires. Co roku przyjeżdżał na występy gościnne do Warszawy: w kwietniu 1908, w maju 1909, w grudniu 1910, w maju 1911. W 1911-14 występował stale w T. Wielkim w Warszawie; wyjeż­dżał jedynie na występy gościnne m.in. do Petersburga (1913). W 1914-18 występował w Moskwie (najpierw w prywatnej operze Zimina, a potem w T. Wielkim), a także w Kijowie, Kiszyniowie, Kisłowodsku, Mińsku Litewskim, Homlu i Bobrujsku. Brał też wielokrotnie udział w pol. koncertach i imprezach dobroczynnych. W 1918 wrócił do kraju i do 1937 stale należał do zespo­łu opery warszawskiej. Często wyjeżdżał na gościnne występy do innych miast pol., m.in. do Lwowa (1919, 1926, 1929), Krakowa (1920, 1927, 1931, 1933), Pozna­nia i Katowic. W 1924 występował w Stanach Zjedno­czonych (Nowy Jork, Chicago, Detroit), w 1927 w Ru­munii, w 1928 w Jugosławii. Poza występami w operze śpiewał też niekiedy w teatrzykach, m.in. w t. Banda (1931), w t. Stara Banda (1935). 17 V 1930 w T. Wielkim w Warszawie obchodził jubileusz dwudziestopięciolecia pracy śpiewając partię tyt. w "Konradzie Wallenrodzie"). Choroba zmusiła go do opuszczenia sceny ostatni raz wystąpił w T. Wielkim 31 III 1937 w partii Eleazara ("Żydówka"). Na scenie warsz. śpiewał w sumie czterdzieści dwie partie. Podczas II wojny świat. wy­stępował początkowo w kawiarniach w Warszawie następnie przeniósł się do Lublina, gdzie udzielał lekcji śpiewu. W 1945 powrócił do Warszawy i prowadził klasę śpiewu w Wyższej Szkole Muzycznej. Po raz ostatni wystąpił 15 IV 1947 w sali Romy na jubileuszu czterdziestolecia swej pracy artystycznej. Był tenorem bohaterskim o znakomicie postawionym głosie, wyróżniał się dobrą dykcją i wyrazistą grą. Zdaniem W. Dybczyńskiego głos jego brzmiał "prze­pięknie we wszystkich rejestrach", sięgając górnego C, "wysoko, okrągło, jędrnie w pianach i forte". Szcze­gólnie ceniony był jako wykonawca partii w operach Wagnera, jak np. Tristan ("Tristan i Izolda"), Zygmunt ("Walkiria"), partie tyt. w "Lohengrinie", "Tannhauserze", "Parsifalu". Inne ważniejsze partie: Kazimierz ("Hrabina"), Stefan ("Straszny dwór"), Kirkor ("Goplana"), Herman ("Dama pikowa"), Radames ("Aida"), Canio ("Pajace"), Don Jose ("Carmen"), Herod ("Salome"), Cavaradossi ("Tosca"). Znany ze swej działalności społecznej, należał do PPS. Od 1927 był członkiem zasłużonym ZASP, a w 1930-32 jego prezesem.
Bibl.: EdS IV; Łoza: Czy wiesz I; SMP; TE II; Ilustr. Prz. teatr. 1921 nr 21 (W. Dybczyński); Ruch muz. 1948 nr 3; Rzecz­pospolita 1947 nr 103, 136; Scena pol. 1930 nr 9 (il.), 10.
Ikon.: NN: Portret, olej (?), 1914, repr. - MTWarszawa; B. Adamowicz: Portret, miniatura, 1920 -MTWarszawa; NN: Portret, olej - MTWarszawa; M. Gross: Portret, brąz, repr. Scena pol. 1931 nr 5; Cz. Makowski: Portret, brąz (pla­kieta), Cmentarz Powązkowski, Warszawa, kwatera 209, rząd 4; Rosenfeld (?): D. jako Cavaradossi w Tosce (?), rys. 1919 - MTWarszawa; K. Lasocki: D. jako Canio (Pajace), rys. 1921, repr. Świat 1921 nr 12; J.P. Janowski: Portret, karyk., rys., 1940 - MTWarszawa; J.P. Janowski: Portret, wę­giel, 1943 - MTWarszawa; Fot. pryw. i w rolach - IS PAN, MTWarszawa.
Nagrania: Arie z oper (Tosca, Rycerskość wieśniacza), pieśń - Arch. Dok. Mechanicznej; Arie z oper (Rycerskość wieśniacza, Hrabina, Hugonoci, Żydówka, Pajace, Halka, Straszny dwór, Tosca, Carmen, Trubadur, Aida, Lohengrin, Rigoletto), pieśni - Red. Muz. PR; Arie z oper (Aida, Halka, Rycerskość wieś­niacza, Tosca, Trubadur, Werther, Żydówka), pieśni - MTWar­szawa.
Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Pracownia

X
Nie jesteś zalogowany. Zaloguj się.
Trwa wyszukiwanie

Kafelki

Nakieruj na kafelki, aby zobaczyć ich opis.

Pracownia dostępna tylko na komputerach stacjonarnych.

Zasugeruj zmianę

x