Hanna Krupianka-Nowińska
KRUPIANKA Hanna, właściwie Anna Krupa, primo voto Nowińska, secundo voto Stasiuk (18 grudnia 1935 Cieszyn – 2 stycznia 1984 Poznań),
aktorka.
Była córką Jana i Ewy Krupów; żoną najpierw aktora Andrzeja Nowińskiego (ślub w 1963 w Gdańsku), potem aktora Jerzego Stasiuka (ślub w 1971). Maturę w liceum ogólnokształcącym zdała w 1953 i w tym samym roku rozpoczęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Poznańskim. Już w 1954 zaczęła współpracować z działającym przy uczelni Studenckim Teatrem Dramatycznym, w którym zagrała m.in. Violę w Wieczorze Trzech Króli (1955) i rolę tytułową w Godiwie (1956). W 1955–58 występowała też w Teatrze Satyry w Poznaniu, gdzie grała np. Maję w Achillesie i pannach (1955) oraz w Pięknej Helenie (1957). Równocześnie nadal studiowała, i w 1958 uzyskała tytuł magistra filologii polskiej. W maju 1958 nie zdała aktorskiego egzaminu eksternistycznego.
Przeniosła się z Poznania do Gdańska, gdzie w 1959-61 grała w teatrze dla młodzieży szkolnej pod nazwą Gdańskie Studio Rapsodyczne m.in. Salomeę w Wiernej rzece (1960) i chwaloną Lizę w Wojnie i pokoju (1961). Współpracowała też w 1959–61 ze studenckim teatrem Kabała przy Politechnice Gdańskiej, w którym grała i reżyserowała (np. w 1959 Łyżki i księżyc, z Haliną Stefanowską). W lipcu 1960 zdała w Warszawie egzamin eksternistyczny i uzyskała uprawnienia aktorki dramatu.
W sezonie 1961/62 rozpoczęła pracę w Teatrze im. Jaracza w Olsztynie i Elblągu, w którym została do końca 1963/64. Potem występowała kolejno: w Teatrze Rozmaitości we Wrocławiu (1964/65–1966/67), Bałtyckim Teatrze Dramatycznym w Koszalinie i Słupsku (1967/68 i 1968/69), gościnnie w Teatrze im. Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim w roli Estrelli (Życie jest snem, w sezonie 1968/69). Na sezony 1969/70–1972/73 wróciła do Teatru im. Jaracza w Olsztynie, skąd przeniosła się do Teatru im. Bogusławskiego w Kaliszu (1973/74–1976/77), następnie do Teatru im. Kochanowskiego w Opolu (1977/78–1979/80), a potem do Teatru Nowego w Poznaniu, w którym grała od sezonu 1980/81 do końca życia.
W pierwszym sezonie w Olsztynie, w 1961 zagrała liryczną Melę (Moralność pani Dulskiej), a zaraz po niej doskonale dramatyczną, efektowną rolę Gizeli (Dwoje na huśtawce), o której Andrzej Wróblewski pisał:
Hanna Krupianka w roli Gizeli Mosca jest prosta, jak współczesna dziewczyna. Odnosi się wrażenie, że za manifestowaną przez nią nonszalancją, czy nawet cynizmem ukrywa się głęboka wstydliwość i autentyczna wrażliwość, złakniona prawdziwej miłości.
Potem bardzo podobała się tu jej Dorota (Piąta kolumna, 1963), zaś w następnych sezonach: Dianna (Fantazy, 1969), Pani (Pokojówki, 1971), Elwira (Don Juan Moliera, 1971), Masza (Czajka, 1972), a przede wszystkim Elżbieta Proctor (Czarownice z Salem, 1970), która według B. Kurowskiego była jej dużym osiągnięciem aktorskim. Na kameralnej, eksperymentalnej Scenie Margines teatru olsztyńskiego reżyserowała jednoaktówki Mrożka: w 1963 Na pełnym morzu i Karola, a w 1964 Czarowną noc.
Wśród wielu ról i epizodów zagranych przez nią były we Wrocławiu: Duńka (Lubow Jarowaja, 1964), Dziewczyna (Kartoteka, 1965); w Koszalinie: Ewa (Śnieg, 1967), Anna w Warszawiance i w Warszawiance 44 (1967), Inga (Pierwszy dzień wolności, 1968); w Kaliszu: Helena Alving (Upiory, 1973), Aneta Wasiewiczówna (W małym dworku, 1974), Józefa baronówna Obrock (Matka Stanisława Ignacego Witkiewicza, 1975), Gurmyska (Las, 1975), Klaudia (Perła Marca Camolettiego, 1976); w Opolu: Honorka Blake (Bohater mimo woli, 1977), Gubernatorowa (Dziady, 1978), Matka (Białe małżeństwo, 1979); w Teatrze Nowym w Poznaniu: Teresa I (Przed sklepem jubilera, 1982), Sąsiadka (Panopticum a’la Madame Tussaud, 1982), Matka (Koniec Europy, 1983), Żona Illa (Wizyta starszej pani, 1983), Lola (Dom otwarty, 1983); występowała też na tej scenie w słynnym spektaklu Oskarżony: Czerwiec '56 (1983).
Bibliografia
Almanach 1983/84; 40 lat T. Współczesnego we Wrocławiu 1948–88; Gdańskie teatry osobne; P. Kępiński, A. Sikorski: Rozmowy z Jerzym Stasiukiem. Nie byłem Papkinem, Poznań 1999; Kurowski: Dni; Szczepkowska: 20 lat t. na Wybrzeżu; Teatry studenckie; T. Nowy w Poznaniu 1973–83; Gaz. Pozn. 1984 nr 3; Głos Olsz. 1964 nr 70 (il.); Teatr 1962 nr 11 s. 23 (A. Wróblewski; il.); Akt zgonu nr 19/1984, Arch. USC Poznań; Akta, T. Nowy Poznań, ZASP (fot.); Programy (m.in. „Godiwy”, Studencki T. Dramatyczny Poznań; il.), ITWarszawa; Programy (m.in. „Szalonej Groty”, Opole 1979; il.) i wycinki prasowe, IS PAN; Almanach 1944–59.
Ikonografia
Fot. – IS PAN, ITWarszawa.
Źródło: Słownik biograficzny teatru polskiego 1910–2000, t. III, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2017.
Zachowano konwencję bibliograficzną i część skrótów używanych w źródłowej publikacji.
