Osoby

KOTARSKI Eugeniusz, także Kott-Kotarski, właściwie Eugeniusz Kott (30 marca 1910 Włocławek – 4 maja 1983 Poznań),

aktor. 

Był synem Józefa Kotta, rzemieślnika, i Janiny z Łuszczów; mężem Zenobii. Ukończył w 1929 sześć klas typu humanistycznego w Państwowym Gimnazjum Ziemi Kujawskiej we Włocławku. Jak napisał w życiorysie, warunki finansowe w rodzinnym domu nie pozwoliły mu na wyjazd do Warszawy i studia aktorskie, dlatego wstąpił do amatorskiego Teatru Regionalnego, działającego na terenie Kujaw pod kierownictwem T. Kurpińskiego. W 1933 występował, też jako amator, w Teatrze Miejskim w Płocku w zespole pod dyrekcją Mieczysława Mieczyńskiego i Jana Otrembskiego. Odbył służbę wojskową we Włocławku, a w 1935 zamieszkał w Poznaniu, gdzie zaczął pracować w biurze, i odtąd całe życie związany był z tym miastem. Został tu zaangażowany przez Bolesława Rosińskiego do Teatru Letniego (potem pod nazwą Teatr Peryferyjny), a w 1938 do poznańskiego objazdowego Teatru Narodowego pod dyrekcją Zbigniewa Szczerbowskiego. 

W sierpniu 1939 powołany do wojska, brał udział w kampanii wrześniowej; wzięty do niewoli, wkrótce zbiegł. Wrócił do Poznania, gdzie przeżył lata II wojny światowej pracując jako robotnik w niemieckiej składnicy uzbrojenia wojskowego. W Poznaniu brał udział w tajnych wieczorach literackich. 

W kwietniu 1945, pod nazwiskiem Kotarski, zaangażował się jako aktor do Poznańskiego Teatru Marionetek, a od sezonu 1945/46 do końca 1947/48 był w zespole Teatru Nowego i występował także na jego scenie pod nazwą Komedia Muzyczna. Jego role z tego okresu, to: Jan (Śluby panieńskie, 13 października 1945 – inauguracja Teatru Nowego), Edek (Panna Maliczewska, 1945), Apostoł Mateusz (Judasz z Kariothu, 1946), chwalony Sancho Pansa (Sługa Don Kichota, 1947), Kisz (Księżniczka czardasza, 1947), Nick (Maria Stuart Juliusza Słowackiego, 1948). Od sezonu 1948/49 do końca 1971/72 pracował w Teatrze Polskim (w 1949–62 w Teatrach Dramatycznych). W styczniu 1950 w Poznaniu zdał aktorski egzamin eksternistyczny i uzyskał uprawnienia aktora dramatu. W sezonie 1952/53 grał także na scenie Teatru Młodego Widza, gdzie wystąpił jako Ślimak (O jeżu zaklętym, 1952), w 1953 współpracował z Eksperymentalnym Zespołem Dramatycznym „Kuźnica” (grał Milorda III w Henryku VI na łowach), a w 1955 z Teatrem Satyry Państwowego Przedsiębiorstwa Imprez Estradowych i zagrał Likomedesa w Achillesie i pannach. 

Był aktorem rzetelnym i użytecznym, na poznańskich scenach cenionym szczególnie za kreowanie postaci charakterystycznych. W Teatrze Polskim zagrał takie role, jak: Pigwa (Sen nocy letniej, 1948), Baltazar (Pastorałka Leona Schillera, 1948), Franio (Szczęście Frania, 1949), Zaruba (Brygada szlifierza Karhana, 1950), Ozryk (Hamlet, 1950), Bizesti (Król i aktor, 1952), Fabian (Wieczór Trzech Króli, 1956), Tartaglia (Angelica, 1957), Hipolit (Oj mężczyźni, mężczyźni, 1958), Sozja (Amfitrion Moliera, 1958), Nos (Wesele, 1959), Robert „Piła” (Opera za trzy grosze, 1962), Sir Hugo Evans (Wesołe kumoszki z Windsoru, 1962), Brighella (Bliźniaki z Wenecji, 1966), Antonio (Wesele Figara, 1967), Pan Zgoda (Świętoszek, 1968), Faithful (Córeczki pod klucz, 1972), Brighella (Sługa dwóch panów, 1972). 

Od sezonu 1972/73 zaangażował się do poznańskiego Teatru Nowego, gdzie na etacie był do końca 1977/78, kiedy odszedł na emeryturę, ale nadal jeszcze przez pewien czas występował. Grał m.in.: Astrologa i Chłopka (Pastorałka, 1972), Biskupa (Macbett Eugène’a Ionesco, 1973), Tatara (Na dnie, 1974), Walentego (Turoń, 1977), Petenta (Łaźnia, 1978). Był aktorem poznańskich kabaretów: Kukułka i Poznańskie Koziołki. Zagrał w kilku spektaklach Teatru TV, np. w 1981 swą rolę Tatara w Na dnie; występował też w filmach. 

Bibliografia

Almanach 1982/83; Danowicz: Ujarzmianie Melpomeny; Marczak-Oborski: Teatr czasu wojny; T. Nowy w Poznaniu 1923–73 (il.); H.R. Żuchowski: Teatr dla młodych widzów w Poznaniu w latach 1945–1952, [Lublin 1992] s. 63, 64; Gaz. Pozn. 1973 nr 238; Głos Wielk. 1983 nr 90; Akta, Arch. T. Nowy Poznań. ZASP (fot.); Programy i wycinki prasowe, IS PAN; Spis ZASP 1949; Almanach 1944–59; www.encyklopediateatru.pl

Ikonografia

T. Muskat: K. jako Juryś (Niemcy), rys., tusz, papier, 1950 – MTWarszawa; Fot. – IS PAN, ITWarszawa.

Źródło: Słownik biograficzny teatru polskiego 1910–2000, t. III, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2017.
Zachowano konwencję bibliograficzną i część skrótów używanych w źródłowej publikacji.