Alfred Kowalkowski
KOWALKOWSKI Alfred (4 sierpnia 1914 Swinemünde w Niemczech, obecnie: Świnoujście – 25 listopada 1983 Bydgoszcz),
kierownik literacki teatru.
Był synem Antoniego Kowalkowskiego, kolejarza, i Eleonory z Ligarzewskich; mężem Zofii z Kulczyków (ślub w 1941 w Bydgoszczy). Od 1929 mieszkał w Bydgoszczy, gdzie w 1932 ukończył Państwowe Gimnazjum Humanistyczne. Występował w parafialnym teatrze amatorskim. Na Uniwersytecie Poznańskim studiował filologię polską i klasyczną; studia ukończył w 1938 i pozostał na uczelni jako asystent. Swe wiersze i felietony literackie publikował w „Dzienniku Bydgoskim” i w poznańskiej „Kulturze”. Podczas II wojny światowej mieszkał w Bydgoszczy, pracował w niemieckich firmach jako robotnik (u Rossecka) i magazynier (u Hechta). Po wojnie krótko był nauczycielem, potem w 1945–51 urzędnikiem, a okresowo naczelnikiem Wydziału Kultury Wojewódzkiej Rady Narodowej.
W 1945 współtworzył i do 1949 był redaktorem naczelnym miesięcznika literackiego „Arkona” (zamieszczał w nim m.in. recenzje teatralne). W 1947 rozpoczął współpracę z „Gazetą Pomorską” i do 1983, wyjąwszy okres pracy w teatrze, był jej recenzentem teatralnym i publicystą. W sezonie 1949/50 został, obok Adama Grzymały Siedleckiego, kierownikiem literackim Teatrów Ziemi Pomorskiej w Bydgoszczy oraz w Toruniu i funkcję tę pełnił do 1 grudnia 1960. W 1955 był członkiem redakcji, a potem redaktorem naczelnym czasopisma społeczno-kulturalnego „Pomorze”, w latach 60. prezesem Bydgoskiego Oddziału Związku Literatów Polskich.
Przez cały czas zajmował się również własną twórczością poetycką, a także przekładał na język polski utwory Heinego, Schillera, Kafki, Rilkego, Brechta. W 1954 w Teatrze Ziemi Pomorskiej w Toruniu grano Minnę von Barnhelm w jego przekładzie; w 1961 wystawiono w Bydgoszczy w adaptacji Kowalkowskiego oraz Zygmunta Wojdana wodewil Rozdarte serce według Johanna Nestroya. Był także autorem słów piosenek pisanych do przedstawień, np. do Oberżystki (1951), Konkurentów (1951), Awantur w Chioggi (1953).
Bibliografia
Bydg. leksykon teatr. (il.); Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego t. 2, Gdańsk 1994 (Z. Mrozek; tu bibl.); „Znaki pamięci”, wyd. Zespołu Starszych Dziennikarzy regionu Pomorza i Kujaw w Bydgoszczy, Bydgoszcz 1993; Akta, ZASP; Programy i wycinki prasowe, IS PAN; Almanach 1944–59; Inf. syna, Wojciecha Kowalkowskiego.
Źródło: Słownik biograficzny teatru polskiego 1910–2000, t. III, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2017.
Zachowano konwencję bibliograficzną i część skrótów używanych w źródłowej publikacji.
