Osoby

Trwa wczytywanie

Adela Olańska

OLAŃSKA , Oleńska Adela, Antonina, Ada, wlaśc. Aniela Olanin z domu Pillich, Pinlich (23 IX 1879 Lwów - 6 I 1972 Pruszków k. Warszawy), aktorka, śpiewaczka. Podawana przez nią data urodzenia 1 XI 1889 wydaje się mało prawdopodobna. Była córką Anny i Aleksandra Pillichów lub Pinlichów, żoną Jana Olańskiego (zob. t. 1). Gry scen., wg własnej relacji, uczyła się pod kier. R. Żelazo­wskiego we Lwowie, gdzie ukończyła też szkołę śpiewu K. Kliszewskiej. Debiutowała w sez. 1901/02 na scenie T. Ludowego pod kier. S. Knake-Zawadzkiego w Krakowie. Pierwszymi jej rolami były m.in. Hania ("Chata za wsią"), Zosia ("Krakowiacy i Górale"), Marianna ("Biedna dziewczyna"). W 1902-04 grała w T. Ludowym pod kier. T. Pilarskiego we Lwowie. W sez. letnim 1905 ponownie w krak. T. Ludowym pod kier. G. Senowskiego i J. Brzeziń­skiego, od maja 1908 w krak. T. Ludowym pod kier. S.A. Poleńskiego, gdzie miała też grać w sez. 1908/09, ale już w jego pocz. przeszła do zespołu T. Polskiego w Poznaniu. Grała tam w repertuarze operetkowym i dram., m.in. Terpsychorę ("Piękny sen"), Bukowską ("Kaśka Kariatyda"). Z operetką pozn. pod dyr. A. Lelewicza występowała m.in. w Rzeszowie (1910). Na scenie pozn. pozostała do 2 V 1911, po czym wy­meldowała się z Poznania i udała do Warszawy. Od 1 XII 1911 do końca sez. 1911/12 należała do zespołu T. Nowości w Krakowie. W 1915-18 występowała ponownie w krak. T. Ludowym, grała m.in. Henię ("Domek trzech dziewcząt"), Annę ("Królowa kina"). Od 31 XII 1918 należała do zespołu T. Polskiego w Cieszynie, 1919-20 do T. Plebiscytowego pod dyr. E. Rygiera występującego na Górnym Śląsku. W sez. 1923/24 była w T. Miejskim w Grudziądzu. W 1930 z zespołem H. Barwińskiego (pn. T. Lotny) wystę­powała w Kielcach i Rzeszowie, w 1931 i 1932 z objazdowym zespołem pn. Wesoły Amor w Rzeszo­wie oraz w Nowym Sączu. W 1932 wystąpiła z ZASP-u (należała od 1920) i być może na pewien czas porzuciła scenę. W l. trzydziestych należała okre­sowo do objazdowego zespołu pozn. T. Narodowego pod dyr. Z. Szczerbowskiego, z którym, min. w październiku i grudniu 1936, występowała w Płocku. W czasie okupacji niem. pracowała fizycznie w Po­znaniu w piekarni, fabryce obuwia i fabryce masek gazowych. W 1946-53 była aktorką pozn. T. Aktora i Lalki (od 1949 pn. T. Młodego Widza), w którym grała m.in. Matkę ("Piast"), Gertrudę ("Nadzieja"), Panią Twardowską ("Twardowski wczoraj i dziś"), Dorotę ("Doktor Doolittle i jego zwierzęta"), Kapitolinę Pietrowną ("Czerwony krawat"). W 1959 zamieszkała w Schronisku Artystów Weteranów Scen Pol. w Sko­limowie.
Bibl.: Almanach 1971/72; Bar: Dzieje t. krak. s. 163, 172; Konarska-Pabiniak: Repertuar; Olszewski: Śląska kronika; Pleśniarowicz: Kartki z dziejów; 75 lat T. Pol. w Poznaniu s. 381, 384, 388; Solarska: T. Ludowy; Wosiek: Historia t. lud.; Biuletyn SPATiF-u 1972 nr 108; Kur. Warsz. 1908 nr 253, 1910 nr 94; Scena i Szt. 1908 nr 35, 38; Afisze i programy, IS PAN; Akta, ZASP; Dokumenty O. w materia­łach E. Rygiera (D. 297 III), MTWarszawa; Mika; Wosiek: Teatry lud.; Wosiek: Teatry objazdowe.
Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1900-1980 t.II, PWN Warszawa 1994

Pracownia

X
Nie jesteś zalogowany. Zaloguj się.
Trwa wyszukiwanie

Kafelki

Nakieruj na kafelki, aby zobaczyć ich opis.

Pracownia dostępna tylko na komputerach stacjonarnych.

Zasugeruj zmianę

x

Używamy plików cookies do celów technicznych i analitycznych. Akceptuję Więcej informacji