Igor Mikulin
MIKULIN Igor (4 lutego 1915 Piotrogród – 25 stycznia 1991 Zgierz),
śpiewak.
Był synem Mikołaja Mikulina i Janiny z domu Affdiejew; mężem najpierw tancerki Zofii Janaszkówny-Mikulin, potem Matyldy Ireny z domu Najnert. Studia wokalne rozpoczął w 1932 w Wielkopolskiej Szkole Muzycznej w Poznaniu, pod kierunkiem Władysława Potemskiego. W 1934 na Ogólnopolskim Konkursie Śpiewaczym Polskiego Radia otrzymał II nagrodę, został przyjęty do zespołu Opery Warszawskiej i wystąpił w roli Faraona w Aidzie. Kształcił nadal głos u Stefana Beliny-Skupiewskiego. W 1939 wziął udział w kampanii wrześniowej, a po powrocie z niewoli, występował podczas okupacji niemieckiej w warszawskich restauracjach i kawiarniach: „Gastronomia”, „Swan”, „U Bliklego”, „U Aktorek”. W styczniu 1945 znalazł się w Poroninie; śpiewał na koncercie w Zakopanem, a od marca tego roku uczestniczył w życiu muzycznym Krakowa.
Od l listopada 1945 został solistą Teatru Wielkiego w Poznaniu. Zaśpiewał tu ważne basowe partie, w 1946: Skołuby (Straszny dwór) i Chorążego (Hrabina), w 1947: Stolnika (Halka) i Ramfisa (Aida), w 1948: Pana Serwacego (Verbum nobile) i Don Basilia (Cyrulik sewilski), ale także role drobne, np. w 1946 Wagnera (Faust), a w 1949: Antoniego (Flis), Doktora Grenvila (Traviata), czy Crespela (Opowieści Hoffmanna). Wyróżnił się w repertuarze rosyjskim: jako Książę Gremin w Eugeniuszu Onieginie (transmitowanym 29 lutego 1948 przez Polskie Radio i pokazanym w Warszawie w sierpniu 1948 podczas występów poznańskiej Opery), a także w 1950 jako Pimen w Borysie Godunowie, który na przełomie grudnia 1952 i stycznia 1953 był prezentowany w ramach występów Opery Poznańskiej w Moskwie, gdzie Mikulin wystąpił również jako Skołuba (Straszny dwór), Stolnik (Halka) i Zygmunt August (Bunt żaków). Z innych jego ról z Poznania wymienić też trzeba takie, jak: Tomasso (Niziny, 1950), Mefisto (Faust, 1952), Lodovico (Otello, 1953).
Z zespołu Opery im. Moniuszki odszedł 1 stycznia 1954 i od 1 września 1954 do 1975 był nieprzerwanie solistą Opery Łódzkiej (następnie Teatru Wielkiego). Brał udział jako Skołuba w przedstawieniach Strasznego dworu inaugurujących działalność tej sceny. Później śpiewał m.in. takie partie, jak: tytułowy Don Pasquale (1955), Bonza (Madame Butterfly, 1956), Sparafucile (Rigoletto, 1957), Stolnik (Halka, 1958), Kecal (Sprzedana narzeczona, 1958), Don Basilio (Cyrulik sewilski, 1960), Baron Nolli (Casanova, 1961), Komandor (Don Juan Mozarta, 1963), Giacomo (Fra Diavolo, 1965). Uczestniczył w premierach otwierających w 1967 Teatr Wielki w Łodzi jako doskonały Chan Kończak (Kniaź Igor; 20 stycznia 1967), a także Skołuba (Straszny dwór) i Zuniga (Carmen). W następnych sezonach, obok klasycznych partii repertuaru basowego, występował jako: Kapłan (Tragedyja, albo Rzecz o Janie i Herodzie, 1969), Mars (Orfeusz w piekle, 1970), Ashby (Dziewczyna z Zachodu, 1971), Ekspert (Białowłosa, 1971), Pan Reich (Wesołe kumoszki z Windsoru, 1973), Palemon (Przygody Pana Kleksa), Wawrzyniec (Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale, 1974). Do znaczniejszych jego partii należał Faraon (Aida, 1970) oraz Sarastro (Czarodziejski flet, 1973) i w tej roli 12 lutego 1975 obchodził jubileusz 40-lecia pracy scenicznej. Dnia 31 grudnia 1975 przeszedł na emeryturę.
Miał w swym repertuarze wiele udanych ról, zwłaszcza charakterystycznych i komediowych, w których wykazywał talent aktorski (m.in.: Don Pasquale, Don Basilio, Baron Nolli, Ekspert, Kecal, Skołuba, Sparafucile). Tworzył postaci niezwykle wyraziste, także dzięki stosowaniu ostrej charakteryzacji. W recenzjach zwracano uwagę na jego specyficzny, matowy, o ładnym timbrze głos, wyrazistość frazy, dobre opracowanie muzyczne i wokalne partii. Długo zachował też świetną formę głosową.
Przez wszystkie lata brał udział w koncertach organizowanych przez Filharmonię Poznańską i Łódzką. W grudniu 1956 i styczniu 1957 odbył tournée po Albanii. Był działaczem Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej (TPPR). Tabl. 3.
Bibliografia
Almanach 1990/91; Kaczyński: Dzieje „Halki”; Komorowska: Kronika t. muz. 1944–89; Łódz. scena operowa s. 60, 79–80 (il.), 88 (il.); Opera Pozn. 1919–69 s. 38; Świtała; Dz. Łódz. 1975 nr 34 (il.); Pam. Teatr. 1997 z. 1–4 s. 102, 548; Program jubileuszowy „Czterdzieści lat pracy artystycznej Igora Mikulina”, T. Wielki Łódź [1975] (wykaz ról M.; il.); Akt zgonu nr 84/1991, USC Zgierz; Akta (fot.), ZASP; Almanach 1944–59.
Ikonografia
NN: Portret, karyk., rys. 1940, repr. Program jubileuszowy „Czterdzieści lat pracy artystycznej Igora Mikulina”, T. Wielki Łódź [1975]; Fot. – Arch. T. Wielkiego Poznań, IS PAN, ITWarszawa, NAC.
Źródło: Słownik biograficzny teatru polskiego 1910–2000, t. III, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2017.
Zachowano konwencję bibliograficzną i część skrótów używanych w źródłowej publikacji.
