Osoby

LEWANDOWSKI Bolesław (19 sierpnia 1912 Charków – 10 maja 1981 Warszawa),

dyrygent, kierownik artystyczny teatru. 

Był synem muzyka Seweryna Lewandowskiego i Krystyny z domu Łomakin; mężem Lidii z domu Dudnikow (ślub 24 listopada 1963). Dzieciństwo spędził w Charkowie, od 1923 mieszkał w Polsce. W Konserwatorium Warszawskim studiował kompozycję pod kierunkiem Piotra Rytla (dyplom w 1935) i dyrygenturę u Waleriana Bierdiajewa (dyplom w 1937), a na Uniwersytecie Warszawskim historię. Także w Warszawie, w 1936 występował z orkiestrą Konserwatorium, w 1936–39 wielokrotnie dyrygował w Filharmonii Warszawskiej oraz w Polskim Radiu, a w 1938–39 był dyrygentem w Teatrze Wielkim. 

Lata II wojny światowej przeżył w Warszawie; podczas okupacji niemieckiej, od listopada 1939 dyrygował zespołami orkiestrowymi w kawiarniach u Lourse’a i Lardellego. W 1944 współpracował z jawnym teatrem Miniatury. Po wojnie, w 1945–48, dyrygował orkiestrą w Teatrze Dramatycznym Marynarki Wojennej w Gdyni i koncertami symfonicznymi w Filharmonii Bałtyckiej oraz Krakowskiej. W sezonach 1949/50–1951/52 był dyrygentem i kierownikiem muzycznym Opery w Poznaniu (od 1950 im. Moniuszki); prowadził np.: Traviatę, Halkę, Suitę hiszpańską. Był także asystentem w klasie dyrygentury poznańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej oraz dyrygował gościnnie w Filharmoniach Krakowskiej i Poznańskiej. 

W sezonach 1952/53 i 1953/54 był dyrygentem Opery Śląskiej w Bytomiu, a w 1954/55–1956/57 Opery Warszawskiej, gdzie wielokrotnie dyrygował spektaklami Strasznego dworu. Przygotował tu, jako asystent i zastępca (przy pulpicie) Waleriana Bierdiajewa, pierwsze w Polsce wykonanie Jolanty (21 kwietnia 1955), sprawował też kierownictwo muzyczne Cyrulika sewilskiego (1957). Na sezony 1957/58 i 1958/59 przeniósł się do Opery we Wrocławiu, gdzie przygotował premierę Fra Diavolo (1958). W sezonie 1959/60 dyrygował w Teatrze Muzycznym Opery i Operetki w Bydgoszczy (np. Hrabiną). Od 1 września 1960 do 31 sierpnia 1970 pełnił funkcję kierownika muzycznego (do 30 kwietnia 1962 także kierownik artystyczny) Opery Objazdowej z siedzibą w Warszawie; dyrygował spektaklami: Carmen, Andrzejem z Chełmna, Strasznym dworem, Cyganerią, Eugeniuszem Onieginem. Od 1 września 1970 do śmierci był dyrygentem w warszawskim Teatrze Wielkim; dyrygował m.in. Łucją z Lammermooru i Borysem Godunowem. Był doświadczonym dyrygentem operowym, prowadził spektakle „z żywym temperamentem i swobodą w sposobie podania”. Zmarł nagle, w garderobie teatru. 

Bibliografia

Almanach 1980/81; Błaszczyk: Dyrygenci; Bydg. leksykon operowy; 10 lat Opery warsz. 1945–55 (il.); Gołobów, Kondracki (cyt.; il.); Komorowska: Kronika t. muz. 1944–89; Pół wieku Opery Śląskiej 1945–2000; 100 lat Filharmonii w Warszawie 1901–2001. Studia pod red. M. Bychawskiej i H. Schillera, Warszawa 2001; Szczublewski: T. Wielki; Świtała; Pam. Teatr. 1963 z. 1–4 s. 202; Życie Warsz. 1981 nr 112 (il.); Akta: T. Wielki Warszawa, ZASP (fot.); Programy, wycinki prasowe, IS PAN. 

Ikonografia

Fot. – Arch. T. Wielki Warszawa.

Źródło: Słownik biograficzny teatru polskiego 1910–2000, t. III, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2017.
Zachowano konwencję bibliograficzną i część skrótów używanych w źródłowej publikacji.

Biogram w Almanachu Sceny Polskiej

Bolesław Lewandowski (19 VIII 1912 Charków - 10 V 1981 Warszawa), dyrygent, kier. art. teatru. W 1935 uzyskał dyplom z kompozycji, a w 1937 z dyrygentury w Konserwatorium Warszawskim. Do wybuchu II wojny świat, był dyryg. Opery Warszawskiej, po wyzwoleniu Orkiestry i T. Marynarki Wojennej w Gdyni (1945-48), Opery Poznańskiej (1949-52) oraz asystentem pozn. PWSM, Opery Śląskiej w Bytomiu (1951-54), Opery Warszawskiej (1954-57), Opery Wrocławskiej (1957-59), Opery i Operetki w Bydgoszczy (sez. 1959/60), Opery Objazdowej w Warszawie (1960-70), gdzie okresowo sprawował też kier. art. i muz. (1960 - 30 IV 62). Od 1970 znów związany był z T. Wielkim w Warszawie, gdzie pełnił też funkcję dyryg. Studia Operowego. Zmarł nagle w garderobie po prowadzonym przez siebie spektaklu "Borysa Godunowa" Musorgskiego.

Źródło: Almanach sceny polskiej 1980/81