Artykuły

Zabrze. List otwarty twórców spektaklu "Nieskończona historia"

Wobec zarzutów formułowanych pod adresem przedstawienia w zabrzańskim teatrze oraz prób ingerencji w kształt przedstawienia pod groźbą ściągnięcia go z afisza zdecydowaliśmy się publicznie zająć stanowisko i przedstawić wydarzenia, które spotkały nas po premierze - piszą twórcy spektaklu w Teatrze Nowym.

Mamy nadzieję, że otwarta rozmowa o tym, co się stało w Zabrzu, uchroni innych twórców przed podobną sytuacją.

I.

2.04.2012 czyli dzień po premierze "Nieskończonej historii" Artura Pałygi w reżyserii Uli Kijak Teatr Nowy w Zabrzu otrzymał trzy e-maile (o których Dyrektor naczelny Teatru, Jerzy Makselon, poinformował reżyserkę) zarzucające spektaklowi:

1. niską jakość artystyczną;

2. celowe znieważenie przedmiotu czci religijnej chrześcijan, jakim jest Biblia;

3. nieścisłość informacji dotyczących spektaklu publikowanych na ulotce i na stronie internetowej Teatru;

Dwa z tych listów zawierały również szereg inwektyw wyrażających zniesmaczenie i oburzenie. Twórcy zaproponowali spotkania z publicznością i otwartą rozmowę. Dyrektor się nie zgodził. Reżyserka i autor zaproponowali więc, że mogą odpisać oburzonym widzom i/lub zamieścić oficjalne oświadczenie w tej sprawie na stronie internetowej Teatru.

Dyrektor jednak stanowczo odmówił.

Otrzymaliśmy również informację, że jeden z listów został przesłany do Pani Prezydent Miasta Zabrze, Małgorzaty Mańki-Szulik, co miałoby skutkować poleceniem zdjęcia tytułu z repertuaru. Wedle dalszych informacji - w wyniku negocjacji Dyrekcji Teatru z Urzędem Miejskim w Zabrzu oraz wyrazów poparcia i uznania dla spektaklu ze strony licznych osób, które były na premierze, został ustalony pokaz zamknięty spektaklu dla Pani Prezydent.

Dyrektor naczelny zasugerował reżyserce, aby wprowadziła w spektaklu cztery zmiany mające na celu złagodzenie jego wydźwięku. Jednocześnie Dyrektor podjął decyzję o tym, że pokaz będzie miał formę "próby korekcyjnej", a nie spektaklu, co oznaczało, że aktorzy mieli zagrać dla Pani Prezydent za darmo. W dniu ustalonego pokazu reżyserka została poinformowana przez Zastępcę Dyrektora ds. artystycznych, Zbigniewa Stryja, że Pani Prezydent nie będzie na pokazie oraz że nie zamierza w żaden sposób ingerować w spektakl czy decydować o zaprzestaniu jego grania. Żądanie wprowadzenia zmian zostało następnie potwierdzone w rozmowie telefonicznej z Dyrektorem naczelnym i przybrało formę ultimatum. W efekcie zamiast "próby korekcyjnej" odbyło się spotkanie zespołu aktorskiego, reżyserki, autora i scenografki z Dyrektorami, którzy sugerowali, że jeśli zmiany nie zostaną wprowadzone, to pod wpływem mogących się zdarzyć protestów i pikiet będą zmuszeni - po zagraniu maksymalnie jeszcze czterech spektakli - zrezygnować z dalszej eksploatacji "Nieskończonej historii".

II.

Wobec zaistniałej sytuacji oświadczamy:

1. Ocena wartości artystycznych, intelektualnych i duchowych stworzonego przez nas spektaklu leży całkowicie po stronie widzów - każdy ma prawo do subiektywnego zdania na ten temat. Różnorodność opinii jest naturalną konsekwencją różnorodności gustów, sposobów myślenia oraz wierzeń i filozofii wyznawanych przez odbiorców przedstawienia. Każde dzieło niesie ze sobą różne tropy interpretacyjne i zwykle wielość tychże tropów uznawana jest za zaletę. Przyjmujemy zatem do wiadomości informację o tym, że komuś się nasz spektakl nie podoba.

2. W żadnym momencie pracy nad spektaklem nie mieliśmy zamiaru znieważać Biblii, religii katolickiej ani żadnej innej wiary czy filozofii. Przedstawienie ukazuje różne postaci w różnych momentach ich życia i dlatego na scenie widzimy również różnice światopoglądowe. Scena uderzania teatralną atrapą Biblii aktora przez aktorkę jest konsekwencją reżyserskiej i aktorskiej analizy postaci Andrzeja - człowieka zagubionego, zniechęconego światem i wiarą. Nie jest to realistyczna scena kłótni/bójki między dwójką ludzi, lecz metaforyczne ujęcie tego, jak Andrzej widzi swoją relację z Pismem Świętym.

3. Jesteśmy zbulwersowani wydarzeniami wokół naszego przedstawienia. Jego estetyczna ocena to jedno, ale z pewnością nie można mu zarzucić niedbałości i niedopracowania. Oznacza to, że pokazane zostało w formie, którą chcieliśmy uzyskać. Oznacza to również, że jest to forma, którą zaakceptowała dyrekcja. Obejrzało je ponad 400 osób, z których zaledwie niewielka część zgłosiła sprzeciw. Dużo więcej osób wyraziło swoje uznanie dla spektaklu.

4. Zadziwia nas łatwość rezygnowania z eksploatacji przedstawienia. Teatr zainwestował publiczne pieniądze w produkcję tego spektaklu i organizując premierę poddał przyjęte dzieło pod ocenę widzów. Różnica zdań na temat wydźwięku dzieła sztuki jest rzeczą pożądaną. Natomiast uzależnianie grania spektaklu bądź jego kształtu od zdania bardzo niewielkiej grupy widzów - już nie. Bulwersuje nas również wciąganie w całą sprawę Pani Prezydent Miasta i sugerowanie, że pragnęła nadużyć swojej władzy w sposób cenzorski.

Apelujemy o powrót do normalności. Jeśli spektakl zostanie zdjęty na podstawie kilku listów z inwektywami, doprowadzi to do niebezpiecznego precedensu. Jednocześnie prosimy o umożliwienie otwartej rozmowy z widzami i mediami na tematy poruszane w spektaklu, ponieważ uważamy, że jednym z podstawowych obowiązków teatru jest prowokowanie do dyskusji i obecna sytuacja jest okazją do takiego spotkania.

Spektakl nie jest produktem, który ma zadowolić wszystkich.

Widz nie jest klientem.

Teatr jest miejscem spotkania i dyskusji i w tym duchu powstało nasze przedstawienie, wpisane w żywą tkankę miasta i jego mieszkańców, których zaprosiliśmy do współtworzenia spektaklu w ramach akcji społecznych: "Twoich Przedmiotów Teatr Nowy", "Twoich Przeżyć Teatr Nowy" oraz w ramach próby otwartej.

Podpisano:

Ula Kijak - reżyserka

Artur Pałyga - autor dramatu

Dominika Skaza - scenografka

Anka Jankowska - choreografka

Maria Rumińska - kompozytorka

Pracownia

X
Nie jesteś zalogowany. Zaloguj się.
Trwa wyszukiwanie

Kafelki

Nakieruj na kafelki, aby zobaczyć ich opis.

Pracownia dostępna tylko na komputerach stacjonarnych.

Zasugeruj zmianę

x

Używamy plików cookies do celów technicznych i analitycznych. Akceptuję Więcej informacji