Osoby

Trwa wczytywanie

Wojciech Aszperger

ASZPERGER Wojciech, Albert (3 I 1790 Wilno - 7 II 1847 Warszawa), aktor, śpiewak, dyrektor teatru. Był synem kominiarza Wojciecha A. i Reginy z Sosińskich, mężem -> Katarzyny A., potem -> Anieli A., ojcem -> Kazimiery A. Ukończył pięć klas gimn. w Wilnie. W 1807 po raz pierwszy wystąpił jako amator w przedstawieniu komedii "Robinson" na cel dobroczyn­ny. Następnie zaciągnął się do wojska, lecz po roku został zwolniony z powodu słabego zdrowia. Debiuto­wał w grudniu 1808 w zespole A. Rutkowskiego w Miń­sku Litewskim w rolach Belforta ("Zdobycie wyspy św. Łucji") i Młodego Indianina ("Prawo nadbrzeżne morskie"). W zespole Rutkowskiego występował do 1812, także w Mohylewie i Witebsku. W 1812-1814 był pierwszym tenorem t. wileńskiego. 2 V 1814 w Wilnie ożenił się z aktorką Katarzyną Rutkowską. Wraz z żoną prze­niósł się do Warszawy; 7 IV 1815 debiutował w T. Na­rodowym w partii Atara ("Axur"), został zaangażowany na stanowisko pierwszego amanta i występował do 1 VII 1836. W 1825 złożył projekt reformy t. warsz.
W 1826 wyjechał do Berlina, stamtąd do Wiednia, od 17 do 24 XII tego roku występował trzy razy gościn­nie w t. krakowskim. W 1833 zajmował w t. warsz. sta­nowisko drugiego amanta i pierwszego tenora. W dru­giej połowie 1836 występował w Wilnie i starał się bez­skutecznie o dyrekcję t. wileńskiego. Wyjechał z Wilna i od grudnia 1837 do lipca 1839 kierował t. w Mińsku Litewskim. 7 VIII 1838 ożenił się powtórnie z aktorką Anielą Kamińska. Prowadzenie t. naraziło go na straty materialne; w sez. 1839/40 wyjechał do Wilna, gdzie występował i należał do zarządu "działówki" w t. wi­leńskim. W 1840 przyjechał do Warszawy, nie otrzymał jednak engagement do t. warsz., po roku oczekiwania wyjechał w końcu września 1841 z rodziną do Lwowa. W t. lwow. wystąpił pierwszy raz 24 XI 1841 w roli Bankiera Dorberta ("Zazdrość"), następnie grał rolę Lu­domira ("Ostatni sposób"), ale nie został zaangażowany na stałe. W t. lwow. występował jeszcze w maju 1842, potem opuścił scenę i powrócił z córką do Warszawy. "Był to aktor rutynowany, obmyślający grę na chłod­no, a nie artysta z natchnienia" - pisał o nim K. Estreicher. Występował w bardzo różnorodnym reper­tuarze: w operach, komediooperach i komediach. Po­pularność zyskał w rolach "modnisiów, trzpiotów" (J.T.S. Jasiński). Był dobrym wykonawcą postaci fred­rowskich, jak np. Alfred ("Mąż i żona"), Rotmistrz ("Pan Geldhab"). Grał też m.in. Duncana ("Makbet"), Henryka ("Ryszard tułacz"), Musinga ("Kwakier i tancerka").
Bibl.: Estreicher: Historia sceny warsz. s. 28-29; Estreicher: Teatra; Miller: Teatr i muzyka na Litwie; Pepłowski: Teatr we Lwowie I; PSB I (L. Simon); Recenzje Iksów; Rulikowski: Teatr na Litwie s. 60, 63-66, 74; Wójcicki: Powązki; Wspom­nienia aktorów (B. Dawison); Kłosy 1885 nr 1018 (il.); Kur. warsz. 1847 nr 39; Chomiński; Jasiński; Krogulski.
Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973

Pracownia

X
Nie jesteś zalogowany. Zaloguj się.
Trwa wyszukiwanie

Kafelki

Nakieruj na kafelki, aby zobaczyć ich opis.

Pracownia dostępna tylko na komputerach stacjonarnych.

Zasugeruj zmianę

x