Kalendarium

16 marca 1970

Zmarł Jerzy Szaniawski

Warszawa: zmarł Jerzy Szaniawski (ur. 10 lutego 1886) – dramatopisarz, felietonista i prozaik.

„Papierowy kochanek”, układ sceniczny Brunona Lechowskiego, Mieczysława Limanowskiego, Juliusza Osterwy, Teatr Reduta, prem. 12 maja 1920. Program teatralny ze zbiorów BN.

W dwudziestoleciu międzywojennym popularny i ceniony (m.in. sztuki Papierowy kochanekMurzyn, Ptak, ŻeglarzAdwokat i róże, Lekkoduch).  Swój najsłynniejszy dramat – Dwa teatry – opublikował w 1946. Prapremiera odbyła się w Teatrze Powszechnym im. Żołnierza Polskiego w Krakowie w reżyserii Ireny Grywińskiej, scenografii Tadeusza Kantora (prem. 24 lutego 1946). W roli Dyrektora Teatru wystąpił Karol Adwentowicz.

„Dwa teatry”, reż.Edmund Wierciński, Teatr Śląski, Katowice, prem. 23 stycznia 1947.
Na zdjęciu m.in. Tadeusz Łomnicki, Bronisław Dąbrowski.

Do sławy utworu przyczyniła się inscenizacja Edmunda Wiercińskiego w Katowicach (prem. 23 stycznia 1947), w której Krucjata dziecięca ukazana została w nawiązaniu do powstania warszawskiego jako harcerski oddział AK w papierowych hełmach, z biało-czerwonymi opaskami i drewnianymi szablami. Popularność zyskały wówczas również miniatury prozatorskie Opowiadania profesora Tutki publikowane w prasie codziennej.

W latach stalinowskich Szaniawski był zmuszony do milczenia, po 1955 stał się ponownie obecny w życiu literackim, jednak najlepszy okres twórczy miał już za sobą.

„...Mając siedemdziesiąt pięć lat, Szaniawski ożenił się z niezrównoważoną psychicznie malarką Wandą Anitą Szatkowską. Zamieszkali w Zegrzynku, gdzie całkowicie odizolowali się od świata. Pisarz nie odpowiadał na listy, nie zgadzał się na odwiedziny. Dopiero na kilka tygodni przed śmiercią, już ciężko chorego, przeniesiono go do wynajętego pokoiku w Warszawie. O tragicznym związku Szaniawskiego z Szatkowską Remigiusz Grzela napisał monodram Uwaga – złe psy (2006)”.
(Stanisław Marczak-Oborski, Przewodnik teatralny, wyd. internetowe, uzup.: Hanna Adamkowska i Anna Nastulanka, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2017 [w przygotowaniu])

Janusz Legoń (2017)

Pracownia

X
Nie jesteś zalogowany. Zaloguj się.
Trwa wyszukiwanie

Kafelki

Nakieruj na kafelki, aby zobaczyć ich opis.

Pracownia dostępna tylko na komputerach stacjonarnych.

Zasugeruj zmianę

x